Αχ, Θεσσαλονίκη…
Είπα κι εγώ ο άνθρωπος να πάρω την άδειά μου και να πάω μια βόλτα στη Θεσσαλονίκη… Είναι πραγματικά φανταστική αυτή η έλξη της σε ανθρώπους που την έχουν ζήσει τελικα. Είναι ένας διαφορετικός κόσμος, με τα καλά του, τα άσχημά του κι ότι μπορείς να χρειαστείς ανα πάσα στιγμή… Η θάλασσα, το βουνό, η πόλη, το χωριό. Είναι όλα εδώ…
Είναι εκείνη η αίσθηση της πατρίδας. Ανήκεις κάπου σε αυτή την πόλη. Είσαι παντού και πουθενά. Οι περισσότεροι άνθρωποι που ζουν στην Θεσσαλονίκη δεν την εκτιμούν αρκετά όσο ζουν σε αυτή. Και αυτό μπορώ πλέον να το πω με σιγουριά, μιας και εδώ και 4 μήνες ζω μακριά της. Το ξέρω ότι είναι λίγο αλλά και πάλι αρκετό ώστε να την αγαπήσεις ακόμα περισσότερο.
Ναι, η αλήθεια είναι ότι στην Αθήνα όλα είναι πιο γρήγορα -άλλωστε κυριολεκτικά όλα τα λεφτά είναι εδώ- αλλά δυστυχώς για την τελευταία δεν θα μπορέσει ποτέ να πάρει τη θέση που έχει η Θεσσαλονίκη στην καρδιά μου. Απλούστεροι ρυθμοί, μικρότερες αποστάσεις, όλα είναι κοντά, μπορείς να την περπατήσεις ολόκληρη και χαίρεσαι να το κάνεις. Είναι από τα βασικότερα πράγματα που μου αρέσει να κάνω όταν είμαι “μέσα” της. Σταματάς να σκέφτεσαι και απλά απολαμβάνεις αυτό που τόσο δύσκολα βρίσκεις οπουδήποτε αλλού. Οι άνθρωποί της είναι χαλαροί (με ΟΛΗ την έννοια της λέξεως) και προφανώς αυτό είναι που κάνει εντύπωση σε ανθρώπους που γνωρίζω στην Αθήνα. Παραείμαι χαλαρός και ήρεμος σε σχέση με ότι έχουν συνηθίσει να βλέπουν γύρω τους.
Εύχομαι πραγματικά ποτέ η Θεσσαλονίκη μας να μη γίνει τόσο απρόσωπη όσο δυστυχώς έχει γίνει η Αθήνα. Τις προάλλες μπήκα στο τρόλλεϋ πηγαίνοντας στη δουλειά μου και όπου κι αν κοίταξα γύρω μου έβλεπα μουντά, σκυθρωπά πρόσωπα, σχεδόν φοβισμένα μη τυχόν έχουν μια υποτυπώδη κοινωνική επαφή με οποιονδήποτε γύρω τους. Κάθησα σε μία ελεύθερη θέση και άρχισα να βλέπω την Αθήνα λουσμένη στο φως ανάμεσα στα τσιμέντα που την περικυκλώνουν. Σε μια από τις στάσεις απ’όπου περάσαμε, μια κυρία -όχι Ελληνίδα και αυτό ήταν που τη διαφοροποιούσε από τους πάντες ίσως γύρω μου- καλοντυμένη, ψάχνοντας να βρει ένα πρόσωπο που δεν προσπαθούσε να αποφύγει το βλέμμα της (ή τουλάχιστον αυτή ήταν η εντύπωση που έδινε), άρχισε να έρχεται προς το μέρος μου όπου η θέση δίπλα μου ήταν άδεια. Όταν είδα ότι χρειάζεται κάπου να καθήσει, μαζεύτηκα στην θέση μου καλύτερα και της χαμογέλασα, δείχνοντάς της ότι τελικά ίσως υπήρχε και κάποιος άνθρωπος σε αυτό το τρόλλεϋ που δεν κρύβεται πίσω από τα μαύρα του γυαλιά. Η έκπληξή μου ήρθε μόλις η καλοντυμένη κυρία έκατσε δίπλα μου και η πρώτη της ερώτηση ήταν:
“Υποθέτω ότι είστε από τη Θεσσαλονίκη, έτσι;”
Όπως κάθε λογικός άνθρωπος, ρώτησα κι εγώ πως μπόρεσε να υποθέσει κάτι τέτοιο τόσο απλά και γρήγορα. Τι είναι τελικά; οι Θεσσαλονικείς έχουμε κάτι ΤΟΣΟ διαφορετικό πια; Κι όμως, έχουμε. Η απάντησή της ήταν απλή και λιτή:
“Είναι το χαμόγελό σας. Μόνο ένας άνθρωπος από τη Θεσσαλονίκη μπορεί και χαμογελά τόσο ελεύθερα και άνετα”
Και έχει δίκιο. Όλοι μας έχουμε τα προβλήματά μας, τις κακές μας ακόμα και τα νεύρα μας, αλλά μόνο ένας άνθρωπος με την κουλτούρα της Θεσσαλονίκης μπορεί να χαμογελάσει σε έναν απολύτως άγνωστο σε ένα κατά τα άλλα “εχθρικό” περιβάλλον ή, για να μην υπερβάλλω, σε μια τόσο απρόσωπη πόλη.
Σήμερα απλά ξεκίνησα να γράφω… Έκατσα παρέα με τις αναμνήσεις μου από τη Θεσσαλονίκη και οι λέξεις άρχισαν να βγαίνουν τόσο απλά, τόσο φυσικά που πραγματικά δεν θυμάμαι ότι έχω γράψει. Την ώρα που διαβάζει οποιοσδήποτε αυτό, το διαβάζω κι εγώ. Το ξαναζώ από την αρχή μιας και είναι λόγια χωρίς σκέψη, χωρίς καμμιά εσωτερική λογοκρισία, χωρίς φανταχτερές λέξεις για να τραβήξουν την προσοχή κανενός. Είναι η αγάπη ενός “βόρειου” για τη νύφη του βορρά μας, που για να με κάνει να γυρίσω κοντά της χρειάζεται κάτι λιγότερο από ψίθυρο. Λιγότερο από άχνα.
Μου λείπεις… Αλήθεια μου λείπεις, περισσότερο απ’όσο μπορείς να φανταστείς (Το ξέρεις ότι σου το φωνάζω τώρα, έτσι δεν είναι; Νομίζω πως πάντα το ξέρεις!)…
Θα κλείσω εδώ. Κάθε φορά που ξεκινάω δεν θέλω να σταματήσω, αλλά δεν θέλω να κουράσω κανέναν με τις ανιαρές μου κουβέντες, τις σκέψεις μου που τόσο σπάνια πλέον μπορώ και μοιράζομαι. Τουλάχιστον τα είπα… Η υπόλοιπη εξομολόγησή μου δεν ξέρω πότε θα έρθει. Μπορεί ποτέ. Αλλά μέχρι τότε θα είσαι στην καρδιά μου. Κι εσύ Θεσσαλονίκη μου και εσύ ο φίλος, ο γνωστός μου, ο έρωτάς μου, το μίσος μου, ο άγνωστός μου, εσύ που έφτασες να διαβάζεις τις τελευταίες μου αυτές λέξεις…
Καληνύχτα…
2 Comments so far
Leave a reply
Αφιερωμένο…
Η πρώτη μου ανάμνηση από τη Θεσσαλονίκη με πάει πίσω σχεδόν 20 χρόνια, όταν 10χρονο περίπου παιδάκι βρέθηκα παρέα με τον πατέρα μου να κατηφορίζουμε την πλατεία Αριστοτέλους, ακολουθώντας τον πρωινό ήλιο που άστραφτε στην θάλασσα του Θερμαϊκού. Άνθρωποι του Νότου βλέπεις, όπου κι αν ταξιδέψουμε έχουμε την ανάγκη να βρούμε τη θάλασσα για να προσανατολιστούμε, να την μυρίσουμε, να νοιώσουμε οικεία… θυμάμαι πόσο μεγάλα και πολλά μου είχαν φανεί τα πλοία που ήταν αραγμένα άροδο και πόσο μακρύς εκείνος ο δρόμος που κατέληγε σε ένα…κάστρο, όπως το έβλεπαν τότε τα παιδικά μάτια μου. Μου θύμισε το δικό μας κάστρο, στην πόλη μου, το Κάστρο, μόνο που τούτο εδώ έμοιαζε πιο μικρό και μακρινό.
«Έλα, πάμε» μου είπε και με πήρε από το χέρι.
«Που?» ρώτησα και απόρησα. Δεν μπορεί να έλεγε αλήθεια.
«Στον Λευκό πύργο» απάντησε
«Μα είναι μακριά» παραπονέθηκα αλλά είχε ήδη ξεκινήσει την πορεία.
Στη λεωφόρο Νίκης, σε εκείνη την ηλιόλουστη βόλτα με τον πατέρα μου έμαθα πολλά. Είδα εκατοντάδες καβούρια γαντζωμένα στο ντοκ, χάζεψα την απεραντοσύνη της θάλασσας που αγκαλιάζει τρυφερά τη Θεσσαλονίκη, γεύτηκα υπέροχα γλυκά στα μισά της διαδρομής (σαν αντάλλαγμα για την υπομονή μου), έμαθα λίγο από την ιστορία του «κάστρου» αλλά το σημαντικότερο είναι αυτό που ένοιωθα από τότε κάθε φορά που επισκεπτόμουν αυτή την πόλη και το συνειδητοποίησα τώρα που έχω περίπου 2 χρόνια να τη δω: Την πόλη αυτή μπορείς μόνο ή να την λατρέψεις ή να την μισήσεις. Δεν υπάρχει μέση οδός. Ο βασικός λόγος για να την λατρέψεις (ή να την μισήσεις?) είναι ότι όλα είναι κοντά! Όχι μόνο οι αποστάσεις αλλά και οι άνθρωποι, η χαρά, η λύπη, η φασαρία, η ζωή, το «κάστρο». Ήταν τόσο πιο κοντά από όσο νόμιζα… απατηλή και ταυτόχρονα καταπιεστική σκέψη που σου προσφέρει όμως μια δόση ανακούφισης όταν την ανακαλύπτεις. Ο βασικός λόγος για να την μισήσεις (ή να την λατρέψεις?) είναι αυτή η υγρή μελαγχολία που καλύπτει πάντα την πόλη, κάθε ώρα και κάθε εποχή. Αυτή η μελαγχολία που σου τρυπάει το κορμί και τις πιο κρυφές σκέψεις, αποσυντονίζει το μυαλό σου και ξεγυμνώνει μπροστά στα μάτια σου παλιούς δρόμους και περάσματα που σε γυρνάνε σε φανταστικούς τόπους όπου περιπλανιόνται πνεύματα άλλων καιρών…
Αυτή η μαγεμένη και ταυτόχρονα μαγική πόλη πάντα μου έδινε πολλές αφορμές να την αγαπώ…στην πολυπόθητη σχολική εκδρομή, στα πρόσωπα των συγγενών και των φίλων που έλαμπαν όταν με έβλεπαν, στα τρελά ξενύχτια και στα τραγούδια και τα ποτά που συντρόφεψαν έναν χαμένο έρωτα, στη συνειδητοποίηση μιας βαθιάς φιλίας, στα μάτια των παιδιών που έκαναν μπάνιο σε μια θάλασσα κάπου έξω από ένα χωριό και χάρηκαν που αντάμωσαν για να παίξουν, στα σκαλοπάτια του Κάστρου… και από ό,τι φαίνεται, τις παράξενες τούτες μέρες που ζω, μου χαρίζει άλλον έναν καλό λόγο να την αγαπήσω ξανά από την αρχή, σε μια ωριμότητα που τώρα γεννιέται και σε ένα πρόσωπο που ξέρει να χαμογελάει με αυτοπεποίθηση…
Απλά, δεν έχω λόγια… Δεν θα απαντήσω γιατί έχεις τόσο δίκιο.
Σ’ευχαριστώ…